Nhiều người có thói quen nằm nghỉ hoặc tranh thủ chợp mắt ngay sau bữa ăn, đặc biệt là sau bữa trưa hoặc bữa tối. Cảm giác no bụng thường khiến cơ thể buồn ngủ và muốn được thư giãn. Tuy nhiên, việc nằm ngay sau khi ăn có thể ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình tiêu hóa và làm tăng nguy cơ mắc một số vấn đề đường tiêu hóa.
Vì sao không nên nằm ngay sau khi ăn?
Sau khi ăn, dạ dày cần thời gian để co bóp, nhào trộn thức ăn với dịch vị và đẩy xuống ruột non. Quá trình này diễn ra hiệu quả hơn khi cơ thể ở tư thế đứng hoặc ngồi thẳng.
Nằm ngay sau khi ăn làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản
Khi nằm xuống quá sớm, trọng lực không còn hỗ trợ giữ thức ăn và dịch vị trong dạ dày. Đồng thời, áp lực trong dạ dày sau bữa ăn có thể khiến cơ thắt thực quản dưới mở ra, tạo điều kiện cho axit và thức ăn trào ngược lên thực quản.
Những tác hại có thể gặp
Tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản
Đây là tác hại phổ biến nhất. Khi nằm ngay sau khi ăn, axit và thức ăn trong dạ dày dễ di chuyển ngược lên thực quản hơn.
Người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng như:
-
Nóng rát sau xương ức
-
Ợ nóng, ợ chua
-
Cảm giác thức ăn trào lên cổ họng
-
Ho về đêm hoặc khàn tiếng.
Trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là một trong những bệnh tiêu hóa phổ biến nhất hiện nay. Nghiên cứu cho thấy khoảng 13–20% người trưởng thành trên thế giới có triệu chứng GERD ở các mức độ khác nhau. Với những người đã mắc bệnh, việc nằm sau ăn có thể khiến triệu chứng xuất hiện thường xuyên và nặng hơn.
Gây đầy bụng, khó tiêu
Đầy bụng khó tiêu sau ăn có thể cải thiện bằng thói quen nghỉ ngơi đúng cách
Nằm ngay sau khi ăn có thể khiến thức ăn lưu lại trong dạ dày lâu hơn. Điều này làm tăng cảm giác căng tức bụng, đầy hơi và khó chịu sau bữa ăn.
Tình trạng này dễ xảy ra hơn ở những người ăn quá no, ăn nhiều chất béo hoặc có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Các món ăn nhiều dầu mỡ cũng làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, khiến cảm giác đầy bụng kéo dài hơn.
Ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ
Nhiều người ăn tối muộn rồi lên giường ngủ ngay. Khi dạ dày vẫn đang hoạt động tích cực để tiêu hóa thức ăn, cơ thể có thể xuất hiện cảm giác nặng bụng, trào ngược hoặc khó chịu vùng ngực.
Những triệu chứng này có thể làm gián đoạn giấc ngủ, khiến bạn ngủ không sâu giấc và cảm thấy mệt mỏi vào sáng hôm sau.
Có thể góp phần tăng cân
Bản thân việc nằm sau ăn không trực tiếp gây tăng cân. Tuy nhiên, thói quen ăn tối muộn rồi đi ngủ ngay thường đi kèm với việc tiêu thụ nhiều năng lượng hơn nhu cầu của cơ thể.
Về lâu dài, điều này có thể góp phần làm tăng cân và tăng nguy cơ béo phì, một yếu tố làm gia tăng nguy cơ trào ngược dạ dày.
Những ai cần đặc biệt lưu ý?
Một số nhóm đối tượng dễ gặp vấn đề tiêu hóa khi nằm sau ăn hơn người bình thường, bao gồm:
-
Người bị trào ngược dạ dày thực quản
-
Người thừa cân, béo phì
-
Phụ nữ mang thai
-
Người bị thoát vị hoành
-
Người thường xuyên ăn tối muộn hoặc ăn khuya.
Những đối tượng này nên hạn chế tối đa việc nằm ngay sau bữa ăn để giảm nguy cơ xuất hiện triệu chứng.
Sau khi ăn bao lâu mới nên nằm?
Các chuyên gia tiêu hóa khuyến cáo nên chờ khoảng 2-3 giờ sau bữa ăn chính trước khi đi ngủ hoặc nằm nghỉ trong thời gian dài.
Với các bữa ăn nhẹ, thời gian chờ có thể ngắn hơn. Tuy nhiên, vẫn không nên nằm phẳng ngay sau khi vừa ăn xong.
Nếu cảm thấy mệt hoặc buồn ngủ sau bữa trưa, bạn có thể:
-
Ngồi nghỉ hoặc tựa lưng thư giãn
-
Đi bộ nhẹ nhàng 10-15 phút
-
Chợp mắt ở tư thế ngả lưng thay vì nằm phẳng hoàn toàn.
Đi bộ nhẹ sau bữa ăn giúp hỗ trợ tiêu hóa và giảm cảm giác nặng bụng
Làm gì để tiêu hóa tốt hơn sau bữa ăn?
Để hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, bạn nên:
-
Ăn chậm, nhai kỹ
-
Tránh ăn quá no
-
Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ vào buổi tối
-
Đi bộ nhẹ sau ăn
-
Uống đủ nước trong ngày
-
Không mặc quần áo quá chật sau bữa ăn.
Với những người hay bị trào ngược về đêm, nên kê cao đầu giường khoảng 15-20 cm và ưu tiên nằm nghiêng bên trái khi ngủ để hạn chế tình trạng axit trào ngược.
Khi nào cần đi khám?
Không phải mọi trường hợp ợ nóng hay đầy bụng sau ăn đều nguy hiểm. Tuy nhiên, bạn nên đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu như:
-
Ợ nóng, ợ chua kéo dài nhiều tuần
-
Nuốt nghẹn hoặc nuốt đau
-
Đau ngực không rõ nguyên nhân
-
Sụt cân bất thường
-
Nôn ra máu
-
Đi ngoài phân đen.
Đây có thể là dấu hiệu của các bệnh lý tiêu hóa cần được đánh giá và điều trị sớm.
Chờ 2 đến 3 giờ sau bữa ăn chính giúp giảm nguy cơ trào ngược khi nằm ngủ
Nằm ngay sau khi ăn là thói quen tưởng như vô hại nhưng có thể làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản, đầy bụng, khó tiêu và ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ. Để bảo vệ hệ tiêu hóa, nên duy trì tư thế ngồi hoặc vận động nhẹ trong khoảng 2-3 giờ sau bữa ăn chính, đặc biệt là bữa tối. Một thay đổi nhỏ trong thói quen sinh hoạt có thể giúp giảm đáng kể các vấn đề tiêu hóa về lâu dài.
Xem thêm: Đứng ăn có hại cho tiêu hoá không?
